13.03.2006 – Burgemeester Harrie Hendrickx (CD&V) van Schoten sluit een coalitie met het Vlaams Belang niet a priori uit. Dat verklaarde hij in een interview met Gazet van Antwerpen. Marie-Rose Morel, de Schotense VB-kandidaat burgemeester, was zo in haar nopjes dat ze prompt een voor Hendrickx kritisch artikel van haar website verwijderde.

Dat er vroeg of laat ergens een burgemeester de hand zou uitsteken naar het Vlaams Belang verrast niet. De extreem-rechtse partij is inmiddels zo groot dat ze voor sommige opportunisten het verschil kan uitmaken tussen meerderheid of oppositie. Maar dat het uitgerekend nu gebeurt, en dan nog wel door de Schotense burgervader, verrast wel.

Vooreerst is er de timing. Op zeven maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen is het nog verre van zeker hoe de teerlingen geworpen zullen worden. Vandaag verkondigen dat er met het VB kan samengewerkt worden, is zoveel als de rode loper voor die partij uitleggen. Marie-Rose Morel stak haar vreugde alvast niet onder stoelen of banken en verwijderde meteen enkele voor Hendrickx nogal kritische teksten van haar website.

Cordon

In 2000 haalde het VB in Schoten met 25% van de stemmen 9 zetels in de gemeenteraad. CD&V (23%, 8 zetels), VLD (20%, 7 zetels) en SP.A (13%, 4 zetels) vormen samen een comfortabele meerderheid van 19 zetels (op 31). Naast het VB zit ook nog Groen! in de oppositie (10%, 3 zetels).

In Gazet van Antwerpen zegt Hendrickx vandaag te hopen die coalitie te kunnen voortzetten, het liefst zelfs zonder de SP.A (“Met één zetel erbij en een status quo voor de VLD hebben we al een meerderheid.”).

Maar de kans lijkt groter dat VLD noch CD&V groeien. En wat dan? Een coalitie met vier partijen: CD&V, VLD, SP.A én Groen!? Uitgesloten, antwoordt Hendrickx. “We zitten nu met drie partijen in de meerderheid, en dat is al héél moeilijk. De jongste gemeenteraad heb ik de uitbreiding van het busvervoer naar het nieuwe zwembad moeten uitstellen, omdat we er niet uitkwamen met de SP.A. Met Groen! zijn de verschillen nog groter. We staan voor een moeilijke zes jaar met veel werk, ik heb géén zin om de hele tijd in het schepencollege te onderhandelen.”

Dan rest er nog maar één mogelijkheid om een meerderheid te vormen, en dat is met het VB erbij. “Ik geloof er niet in, maar als de kiesuitslag in die richting wijst, sluit ik zo'n coalitie niet uit,” zegt hij in Gazet van Antwerpen. “Zolang ik maar een goed, gedetailleerd bestuursakkoord kan sluiten, en als die partij bekwame mensen heeft. Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik géén voorstander ben van het cordon sanitaire op gemeentelijk niveau.”

Misleiding

Was het niet diezelfde CD&V-burgemeester die de voorbije maanden zo vaak onder vuur genomen werd vanuit VB-hoek? Over wie Marie-Rose Morel op haar website schreef, nadat was uitgelekt dat VB-parlementslid Guido Tastenhoye bij hem had aangedrongen op bemiddeling voor een asielzoekersfamilie: “Burgers van Schoten, wees op uw hoede wanneer u nog eens denkt ‘vertrouwelijk’ bij burgemeester Hendrickx op dienstbetoon te kunnen gaan.” (Een tekst die Morel nu weer van haar website verwijderde, maar waarvan op het internet nog sporen te vinden zijn, bijvoorbeeld hier.)

Was het niet diezelfde burgemeester die eerder dit jaar op zijn eigen website een raak stukje schreef over “de subtiele misleiding van het Belang”, waarin hij zijn afschuw uitsprak over de perfide werkwijze van het VB: “Niets is ergerlijker dan het stelselmatig verdraaien van woorden, het bewust foutief weergeven van cijfers om zo andere partijen en mensen te bekladden. Met als enig doel angst en verwarring te zaaien, omdat het precies op angst en verwarring is dat men zelf als partij moet teren. Dit is niet de politiek die wij willen voeren. Wij zijn er ons ook van bewust dat er problemen in onze samenleving zijn. Maar wij willen werken aan oplossingen. Klagen van aan de zijlijn is geen productief politiek werk; zijn nek uitsteken met concrete oplossingen, is dat wel. (...) Vermits het Vlaams Belang teert op ontevredenheid, staat dit hen niet aan. Als de Schotenaar niet ontevreden moet zijn over de actuele toestand in zijn gemeente, tracht het Vlaams Belang hem desnoods maar ongerust en ontevreden te krijgen met spookbeelden van wat niet is, maar zou kunnen komen…"

En was het niet op de nieuwjaarsreceptie van de CD&V in Schoten dat senator (maar niet-Schotenaar) Etienne Schouppe op 15 januari dit jaar verkondigde: “Schoten wordt beschouwd als een jachttrofee, maar we willen ervoor zorgen dat de gemeente niet ten prooi valt aan het Vlaams Belang. We willen ervoor zorgen dat Schoten niet wordt wat men op sommige plaatsen vreest, namelijk de eerste prooi. Schoten moet een mooie parel aan de rand van de Antwerpse agglomeratie blijven” (De Tijd, 16.01.2006).

Diezelfde nieuwjaarsreceptie waar burgemeester Hendrickx onder meer dit zei: “Ik steek niet onder stoelen of banken dat wij het verschil moeten maken met alle partijen. Maar zeker met één partij: het Vlaams Belang. Het is nu al duidelijk dat zij geld noch middelen zullen sparen om in Schoten door te breken. De eerste twee parachutespringers zijn al in Schoten geland (Marie-Rose Morel en Koen Dillen, nvdr). Wel ik hoop dat het voor hen een brug te ver is. Maar wij zullen ons ook moeten verdedigen tegen insinuaties, kritiek en leugens.”

Klappen

Vandaag beweert diezelfde Harrie Hendrickx dat er met het VB aan de macht “niet veel zal veranderen”: er zullen ook boetes en belastingen moeten worden betaald, klonk het laconiek op het VRT-radionieuws. Die boodschap is vooral bedoeld voor de blijkbaar talloze briefschrijvers die de burgemeester lieten weten de volgende keer op het VB te zullen stemmen als wraak voor een verkeersboete.

Zo kleedt Hendrickx zijn knieval voor het VB meteen in als onderdeel van een verbrandingsstrategie: laat hun kiezers maar eens voelen dat het met het VB aan de macht ook niet een en al rozengeur en maneschijn zal zijn.

In een commentaarstuk in Gazet van Antwerpen treedt journalist Lex Molenaar die bedenkelijke visie bij: “Het is geen slechte zaak als het cordon in sommige gemeenten wordt opgeblazen,” heet het. “Bij onze noorderburen mochten de voorbije vier jaar heel wat rechtse Leefbaar-lijsten meebesturen in het zog van het succes van Pim Fortuyn. Daar heeft de kiezer inmiddels ervaren dat er een groot verschil is tussen roepen dat je het allemaal veel beter kan, en dat ook in de parktijk waarmaken. Gevolg: de Leefbaar-lijsten kregen overal zware klappen, al hield Leefbaar Rotterdam al bij al nog redelijk stand. Aan onze kant van de landsgrens zal het Vlaams Belang blijven groeien zolang het in een underdog-positie wordt gedrukt. Zodra het zelf moet gaan besturen, kan de kiezer die partij eindelijk ook eens afrekenen op zijn prestaties. Zo zal het VB uiteindelijk normale proporties krijgen.”

Een visie die bij het VB zelf wordt weggelachen. “Stel dat het Vlaams Belang het goed doet in het bestuur. Stel dat het toch bekwame politici levert, die daarenboven zorgen voor grotere veiligheid en meer zorgzaamheid.”

Tja, wat dan? Dan is het hek pas helemaal van de dam. Dan zou wel eens kunnen blijken dat wie het VB aan de macht hoopt te verbranden zelf op de blaren mag zitten. CD&V-voorzitter Jo Van Deurzen heeft de Schotense burgemeester inmiddels weer teruggefloten.

“CD&V wijst elke samenwerking met het Vlaams Belang af,” schrijft de partij in een persmededeling. “Wij trekken naar de kiezer onder het motto ‘van respect word je sterk’. Respect opbrengen voor mensen betekent dat we de problemen (sluikafval, trage justitie, files, samenleven met migranten, werkloosheid enz.) moeten benoemen. Maar dat niet alleen: we formuleren ook oplossingen én maken er werk van. Want alleen zo maken we mensen sterk, weerbaar en zelfstandig. Daarom kunnen wij niet in zee gaan met een partij die de problemen uitvergroot zonder haalbare oplossingen aan te brengen en die mensen tegen elkaar opzet. Naar goede gewoonte zal CD&V ook deze keer al haar kandidaten een engagementsverklaring ter ondertekening voorleggen. Met deze verklaring spreken zij af om de partijlijn en de partijstatuten te respecteren. Het is aan de CD&V-kandidaten om in aanloop naar 8 oktober duidelijk te zijn naar de kiezer over het programma en de beleidsambities voor de volgende legislatuur.”

Al volgt de echte test pas na 8 oktober 2006. Als de kaarten geschud zijn, zal moeten blijken wie de machtshonger laat voorgaan op de principes. En wat daar de gevolgen van zijn. En vooral: waarom men dat cordon maar beter in stand had gehouden....