« Er komt een dag dat alle getuigen zullen verdwenen zijn.                   
En dan zullen alle leugens groeien als onkruid.»
Regine Beer

« Wie een getuige hoort,
wordt zelf een getuige.»
Elie Wiezel

In deze tijden van militaire neonazi's, walgelijke extreemrechtse politici, degoutante racisten, weerzinwekkende negationisten en andere dwaze dwepers met het waanzinnige Derde Rijk, is het noodzakelijk dat mensen zoals Regine Beer opnieuw een stem krijgen. Als één van de nog weinige getuigen van het gruwelkamp Auschwitz-Birkenau heeft zij het alleenrecht van spreken. En wij, die haar getuigenis, gehoord en gelezen hebben, moeten zelf getuigen worden. Dat is onze plicht als humanisten en democraten. En wie weet, misschien worden wij ook ooit de laatste getuigen van de democratie...

Nu meer dan ooit wil Regine Beer opnieuw waarschuwen voor extreemrechts en tegen het VB. Of zoals ze het zelf zegt: "Het fascisme is wel met wapens overwonnen, maar in de geest van vele mensen woekert het als een kanker verder. Hedendaagse politiek-economische en maatschappelijke problemen geven deze rechts-radicalen nog meer kans om hun ideeën, wensen en verzuchtingen kracht en vorm te geven." In het radioprogramma van Friedl' Lesage Het beste moet nog komen deed ze dan ook een geëmotioneerde oproep naar de luisteraars om niet voor het VB te stemmen.

Regine Beer is 86 jaar nu, en heeft haar boek Mijn leven als KZA 5148 opnieuw uitgegeven. Haar eerste boek, verschenen in 1992, was uitgeput. Vandaag werd het bewerkt door Paul De Keulenaar. Het is een document humaine, een waarachtige getuigenis én waarschuwing. Het toont het ware gelaat van elke extreemrechtse ideologie. In de jaren ‘70 stelde zij al "dat Were Di en de VMO groepen waren waartegen we moesten vechten". Voor haar was het klaar en duidelijk: "dit waren de afstammelingen van de mensen die haar in het contractiekamp hadden gestopt."  

Fascisten in maatpak

Regine Beer stelt: "Het zijn vandaag weliswaar chique heren in maatpak, maar politiek en ideologisch komen zij daar vandaan." En met ‘daar vandaan', bedoelt ze klaar en duidelijk het extreemrechtse nationaal-socialisme, het nazisme. "Vandaag, meer dan ooit, moet ik vaststellen dat ons werk (het blijven waarschuwen tegen extreemrechts en het VB) meer dan noodzakelijk is. Wij horen en zien zoveel dingen die ons aan vroegere tijden doen herinneren. Er is niet alleen de electorale doorbraak van het VB in ons land, maar ook in gans Europa neemt het neonazisme angstwekkende proporties aan. De opmars van die design fascisten doet me huiveren en beelden uit het verleden doemen weer op. Het doet me enorm veel pijn te moeten vaststellen dat het geheugen van de mensen zeer kort is."

Regine Beer werd in 1944, als 22-jarig meisje, met het voorlaatste transport vanuit de Dossin-kazerne in Mechelen naar het uitroeiingkamp Auswitch-Birkenau gedeporteerd. Haar misdaad: haar vader was een Jood. In de Dossin-kazerne maakt ze voor het eerst kennis met de gruwel van het nazi-systeem. Vlaamse SS'ers maakten er de dienst uit. Omdat ze halfjoods is moest een commissie van Duitse studenten die "rassenkunde" studeerden na een voor haar vernederd onderzoek uitmaken of ze wel écht joods was. Op basis van schedelmetingen, kleur van de ogen, grote van de neus werd het definitieve oordeel geveld. Ze bleek voldoende joods en werd op transport gezet naar Auschwitz.

Na een verschrikkelijke reis kwam ze aan in het KZ van Auschwitz waar ze het nummer A 5148 in de arm werd getatoeëerd. Regine Beer werd een nummer. In het kamp zou ze verschillende malen op het nippertje aan de dood ontsnappen. In de rij voor de gaskamer werd ze er toevallig uitgepikt. Later werd ze ook geselecteerd, door het monster Dr. Mengele, berucht om zijn medische experimenten.

De gruwel voorbij

Wanneer ze over de kampen vertelt, beschrijft ze een wereld vol geweld en immoraliteit. Het leven in een concentratiekamp dat wij ons - gelukkig, zegt ze - nooit zullen kunnen voorstellen. Wij hebben nooit tussen lijken moeten leven. Kunnen ons nooit voorstellen hoe het écht was. De geur, de stank, het vuil, de kou, het gebrek aan hygiëne, gebrek aan medische verzorging, slavenarbeid, leven met luizen en ander ongedierte, honger, uitputting en ontbering. Nee, zelfs al bezoeken we tientallen kampen, nooit zullen wij kunnen aanvoelen hoe het écht was.

En daarom is haar getuigenis en die van anderen zo noodzakelijk. Daarom is het ook onze plicht hun verhaal door te vertellen omdat dergelijke gruwel nooit meer zou kunnen gebeuren. En toch, toch zijn er negationisten en andere dwaze extreemrechtse creaturen die deze gruwel willen afdoen als een onbeduidende voetnoot in de geschiedenis.

Op het einde van de oorlog in 1945 komt Regine Beer ook in de dodenmarsen terecht. Dan worden de amper overlevenden van Auschwitz overgebracht naar het overvolle KZ in Ravensbruck. Dit gebeurde hartje winter in de meest verschrikkelijke omstandigheden. Op een morgen, compleet uitgeput, merkten ze amper dat hun bewakers waren verdwenen. Eindelijk waren ze vrij, eindelijk kon ze opnieuw terug naar huis.

Hoe kan een mens deze hel overleven? Regine Beer: "Er was die drang om te verleven. Ik wilde mijn familie terug zien. Ik wilde het de mensen vertellen. Om te getuigen, het fascisme te ontmaskeren."

KZ syndroom

Herstellen deed Regine echter nooit. Wel fysiek, maar niet mentaal. Het beruchte KZ-syndroom sloeg ook bij haar toe. Angsten, onzekerheid, eenzaamheid. Het KZ liet ook haar nooit meer los. Het nummer op haar arm liet ze staan om te getuigen. Sinds 1979 is zij in meer dan 1000 scholen haar verhaal gaan vertellen. Getuigenis brengen is haar leven geworden. Fier toont ze me de vele reacties van nog jonge leerlingen die zij gekregen heeft: tekeningen, gedichten, dankbare tekstjes. Mappen vol dankbaarheid.

Het onderwijzend personeel heeft hier een zware taak, zegt ze, zij moeten de jongeren confronteren met de gruwel van het verleden, de haat van het nationalisme.

De verrechtsing en het VB

Regine Beer: "In mijn talrijke voordrachten en lezingen wees en wijs ik op de verbanden tussen het wereldbeeld van het nationaal-socialisme en de gedachten van de huidige extreemrechtse partijen en het VB. In het nationaal-socialisme werd een onderscheid gemaakt tussen de mensen: de zuiverheid van het ras werd benadrukt. De eigen volksgemeenschap werd beschouwd als hoogste ideaal. De levensruimte van het eigen volk moest gevrijwaard blijven. Al wie het niet met deze visie eens was, diende geweerd en verwijderd. De Joden waren de zondebokken gisteren, vandaag zijn dat de gastarbeiders, allochtonen, de politieke vluchtelingen. Kortom: het discours van het VB."

"Deze extreemrechtse groeperingen en partijen maken misbruik van de door hen zo verguisde democratie om deze te verzwakken. Deze groeperingen hebben duidelijke aanknopingspunten met het fascisme. Ze willen geloofwaardig overkomen. Hun verpakking is mooi en hun waar wordt deskundig aan de man gebracht. Hun slagzin is duidelijk: 'Eigen volk eerst'. En wie verondersteld wordt de belangen van de bevolking te bedreigen, moet het land verlaten: allochtonen, vluchtelingen..."

"Laat de mens toch leven waar hij gelukkig kan zijn, waar hij meent zijn geluk gevonden te hebben. Wil een vreemdeling in ons land blijven, dan moet dat kunnen. Wil hij terug, dan moet dat ook kunnen. Mijn taal is niet die van de politici, maar gewoon die van het hart. Er bestaan zoveel misverstanden rond politieke vluchtelingen en asielzoekers. Ik vind dat die mensen in naam van de menselijkheid moeten opgenomen worden in onze maatschappij."

Een permanente oproep

Eén ding vraagt Regine Beer nog: "Help ons, wij die onze laatste levensjaren meemaken, om het verhaal verder te vertellen, opdat nooit meer een Auschwitz-Birkenau, Ravensbruck, Dachau, Mauthausen en al die andere kampen zou kunnen ontstaan. Gebruik onze getuigenis over de wandaden die de nazi-ideologie over onze landen gebracht heeft. Wees waakzaam opdat nooit nog een staatsvorm zou ontstaan die deze misdaden opnieuw toelaat. Wees vooral niet onverschillig voor datgene dat in jouw omgeving gebeurt. Werk met eigen middelen, met eigen mogelijkheden aan een maatschappij waar vrede, gelijkheid, broederlijkheid en verdraagzaamheid centraal staan. Gebruik daarom je democratische vrijheden en benut je recht op vrije verkiezingen om onze broze democratie in stand te houden. Vrijheid is voor mij nog altijd het voornaamste woord uit onze woordenschat."

* * *

Het was heerlijk praten met deze kranige dame, getuige van een brok geschiedenis die niet mag vergeten worden. Over enkele weken trekken we opnieuw met zijn allen naar de stembus. En de keuze is echt niet zo moeilijk. Het wordt kiezen voor een democratische partij of voor het VB, een extreemrechtse partij waarvan velen nog altijd dwepen met een racistische, Vlaamse staat. Dromen van een veilig, blank en egocentrisch Vlaanderen, vol vlaggezwaai en marcherende neo-nazi's. Een Vlaanderen dat bol staat van de holle retoriek en romantiek. Ik heb mijn keuze allang gemaakt. Ik ga naast Regine Beer, Elie Wiezel en al die anderen staan. Mensen met een hart voor de mensen, van welke kleur, ras, godsdienstige of humanitaire strekking ze ook zijn. Gewoon, mens onder de mensen, wars van elk enggeestig en bekrompen nationalisme.

U kan het boek van Regine Beer hier bestellen.
   

Klik hier voor nog meer boeken over extreem rechts.