Het Vlaams Belang stuurde zijn parlementsleden Rob en Wim Verreycken naar Sint-Niklaas om er orde op zaken te zetten. Toch zien de traditionele partijen er met vertrouwen de gemeenteraadsverkiezingen van oktober tegemoet. In een coalitie met het VB - dat in 2004 nog 28% haalde - gelooft niemand, noteerde de reizende Blokwatch-reporter.

Sint-Niklaas, hart en hoofdstad van het Waasland, is vooral bekend om zijn indrukwekkende Grote Markt en zijn Ballonfeesten. Het is ook de enige plek in de wereld waar ballonen, gewone en “special shapes” opstijgen vanuit het centrum van de stad.

Met haar om en bij de 70.000 inwoners is Sint-Niklaas een centrumstad. Politiek een frontstad in het verzet tegen het VB. De stad wordt bestuurd door een coalitie van SP.A en CD&V. VLD en VB zitten in de oppositie. Evenals Groen! dat door zijn positieve inzet evenwel een bondgenoot van de SP.A is.

In 2000 haalde het VB er 8 zetels in de gemeenteraad. Voortgaande op de score van parlementsverkiezingen van 2004 (30%) zou dat kunnen stijgen naar 12 zetels. De partij zelf hoopt zelfs op 14 zetels. Sint-Niklaas is ook de eerste stad in Vlaanderen die zich uitgesproken heeft voor een progressieve frontvorming tussen SP.A, Spirit en Groen!

• Gemeenteraadsverkiezingen 2000:

• Parlementsverkiezingen 2004 (stemmen) met projectie op de gemeenteraad (zetels):

• Prognose indien met progressieve frontvorming:

Blokwatch trok naar Sint-Niklaas voor een babbel met burgemeester Freddy Willockx (SP.A), Edwin Foubert (Groen!), Wouter Van Bellingen (Spirit) en Jef Foubert (CD&V). Met VLD'ers Ronny Suy en Hans Troch hadden we telefonisch en ook per mail contact, maar tot enig gesprek kwam het tot onze spijt niet.

* * *

« Niet bang van het Belang »

Burgemeester Freddy Willockx is niet alleen in Sint-Niklaas een graag geziene figuur, ook nationaal speelt hij nog een grote rol. Als Minister van Staat steek hij zijn mening niet onder stoelen of banken. Hij is niet enkel anti-racist, maar ook anti-separatist. Het VB lust hem rauw, maar dat gevoel is wederzijds.

Senator Wim Verreycken wordt lijstduwer voor het Vlaams Belang in deze stad. Zijn zelfverklaarde doel: een "Vlaams", "veilig" en "leefbaar" Sint-Niklaas eindelijk bevrijden van de "verstikkende greep" van de socialisten.

Ik wist niet dat het hier zo erg was?

- Willockx: “Ze hebben hier in de stad duidelijk maar één vijand en dat ben ik. Wat ik ook lees van het VB, ik ben altijd de kop van Jut. Ik erger me daar soms aan, maar we kennen ze. En feitelijk zijn er maar enkele vaste Blokthema’s. Er is het aandeel van de allochtonen in de kleine criminaliteit, die in onze stad niet hoger of lager is dan in andere centrumsteden. Een criminaliteit die trouwens teruggelopen is in de periode 2005-2006. En er zijn de ongemakken in het recreatiecentrum De Ster dat tijdens de zomer veelvuldig bezocht wordt door jongeren uit Borgerhout. Als tegenvoorbeeld zou ik het asielcentrum in de stad kunnen vermelden. Het is gevestigd in een rustige buurt in volle renovatie en enige overlast is daar onbestaande.”

Bent u bang van enige doorbraak van het VB in oktober?

- Willockx: “Eigenlijk niet. Als ik ze goed bezig zie, dan moet ik vaststellen dat de leiding van het VB hier zeker niet samenwerkt. Waarom denk je dat vader en zoon Verreycken naar Sint-Niklaas worden gestuurd?. En laat me toe te zeggen dat zij zeer zwakke mandatarissen hebben. Zij hebben zeker geen goede naam en bijzonder actief in de stad kan je ze ook niet noemen, integendeel."

Hoe is de werking van het VB in de gemeenteraad?

- Willockx: “Hun werking is uitsluitend negatief, nooit constructief. Zij vormen een zeer heterogeen geheel en zijn fundamenteel rechts. Zij behandelen ook nooit lokale thema’s, maar alles schijnt hen nationaal voorgekauwd te worden. Alhoewel je Wymeersch (fractieleider VB) en Dewinter kun je moeilijk goede vrienden noemen Dewinter noemde zijn lokale lakei onlangs nog lui en voor één keer heeft hij gelijk.”

Het VB stelt: "Het bewind Willockx loopt ten einde. De Rode Tsaar kan met deze verkiezingen vallen… de troon van de Rode keizer, despoot kan vallen." Heel wat eretitels?

- Willockx: “Ik kan er nog een paar opnoemen, maar over de cijfers van de verkiezingen in 2004 kan ik kort zijn: ik stond niet op de lijst. Mijn dochter die opkwam voor de Europese verkiezingen haalde een zeer goede uitslag en pikte 2% VB stemmen. En gemeenteraadsverkiezingen zijn toch nog altijd anders dan nationale verkiezingen.
Onze prognose: SP.A-Spirit-Groen haalt 14 zetels, CD&V-NVA 12 en de rest zal verdeeld worden tussen VLD (4/5 zetels) en het VB (8/9 zetels)."

Wat is de balans van het bestuur de jongste zes jaar?

- Willockx: “Alles wat we vooropgesteld hadden zal gerealiseerd zijn. De moeite waard waren ongetwijfeld al de werken om de overstromingen tegen te gaan. Ook alle projecten rond de stadskern- en dorpsvernieuwing hebben Sint-Niklaas een echte metamorfose doen ondergaan. Sint-Niklaas is een nieuwe stad geworden. Er is de fusie van de twee ziekenhuizen: dat van het OCMW en het vrije ziekenhuis met het resultaat dat wij het op drie na grootste ziekenhuis hebben van Vlaanderen. Wat een enorme meerwaarde is voor dienstverlening aan de patiënten."

Zijn er nog sociale pijnpunten?

- Willockx: "Een bijzonder pijnpunt zijn de sociale woningen. De mensen begrijpen niet dat de sociale woningen momenteel toegewezen worden op objectieve basis en niet meer zoals het vroeger soms gebeurde met politieke steun. Hierdoor komen nu ook veel allochtonen in aanmerking voor sociale woningen. En dat wordt nogal verkeerd begrepen en door onze vrienden van het VB bewust ook verkeerd uitgelegd."

Wat heeft de stad de komende zes jaar nodig?

- Willockx: "We moeten voor een betere mobiliteit zorgen voor het verkeer door het afwerken van de ring rond de stad. Met duizend extra woningen willen we de prijzen van de huizen en de appartementen naar beneden krijgen en een groter koopkracht realiseren die het succes van het Waasland Shopping Center moet voortzetten en vooral de heropleving van de middenstand in het centrum. Ook voor het realiseren van het Zilverplan hebben we nu al de nodige fondsen opzij gezet."

Sint-Niklaas was de eerste stad met een progressief kartel van SP.A – Groen! en Spirit.

- Willockx: “Het kartel is zeer spontaan ontstaan. De Groenen hebben de laatste vijf jaar kunnen ervaren dat zij ons beleid grotendeels kunnen steunen. Het is zeker geen kartel uit zwakheid, zoals in bepaalde steden. Groen! was al een sterke waarnemer in de fractie. Meer dan 80% van de leden van Groen! hebben zich uitgesproken voor het kartel."

Ziet u bepaalde partijen samengaan met het VB, moest het tot een enorme doorbraak komen?

- Willockx: "Vandaag zie ik noch de VLD, noch het CD&V samengaan met het VB. Alhoewel er binnen die partijen diverse strekkingen aanwezig zijn. Voor 2012 hou ik echter mijn hart vast. Voor de raadsverkiezingen zijn sterke figuren duidelijk de grootste winstpunten."

* * *

« Het VB leeft van zijn eigen leugens. »

Om het standpunt van Groen! te kennen, hebben we een afspraak met gemeenteraadslid Edwin Foubert. Hoewel Groen! in de oppositie zit, werkt de partij constructief mee met de SP.A.

Leg eens uit?

- Foubert: “De samenwerking met de SP.A is in de loop dar jaren verstevigd. In een partij moet men ook met het compromis kunnen leven. Je moet je vooral als doel stellen dat de gemeenschap er beter van moet worden. Wat ben je met eigen compromisloze spelletjes.”

Wat is voor jou de balans van zes jaar gemeenteraad?

- Foubert: “Ik vind de balans positief. Voor mij telt vooral het herstel van het sociale weefsel van de stad. De laatste jaren heeft Sint-Niklaas een volledige metamorfose ondergaan. Er werden nieuwe projecten uitgewerkt en als architect kreeg ik daarin ruim mijn zeg. Het was er ons om te doen dat de mensen in de stad opnieuw hun plaats te leren kennen. Voetgangers en fietsers moeten nog altijd beschermd worden. De stad moet socialer gemaakt worden. Wijk- en buurtwerking moeten opnieuw een rol gaan spelen. Met de SP.A kunnen we ook in de toekomst op de ingeslagen weg verder werken.”

Kan je in Sint-Niklaas nog betaalbaar wonen?

- Foubert: “Hier ook liggen de huur- en de aankoopprijzen van de woningen veel te hoog. Niet alleen de lagere klassen worden getroffen, maar ook de middenklasse. De prijs-/kwaliteitverhouding is ook behoorlijk scheef getrokken. De prijzen moeten in de toekomst beheerst worden. Er moeten nieuwe sociale woningen en sociale koopwoningen komen."

Volgens het VB is er veel verloedering in de stad en is ook de stationswijk nogal een bron van overlast?

- Foubert: “Het VB geeft een zeer overtrokken en absoluut vals beeld. Bijvoorbeeld de stationsbuurt is volledig gerenoveerd. En wat wil je, er zijn tientallen scholen in Sint-Niklaas, de jongeren moeten er gewoon kunnen rondhangen. Het probleem van de criminaliteit is onder controle door het optreden van de nieuwe (politie)korpschef die zich bij de stad moet komen verantwoorden. Alles wordt deskundig opgelost.”
   “Je kan hier moeilijk spreken van verloedering. De Grote Markt, de stationsbuurt, het koopcentrum, ... het is allemaal vernieuwd. Mensen komen opnieuw naar het centrum. Toegegeven: we hebben vijf jaar met enorme problemen gezeten en de middenstand is daar zeker de dupe van geworden. Maar al deze projecten moesten grondig aangepakt worden. We hebben voor de korte pijn gekozen. Alle werken zijn in één klap uitgevoerd. Beter de korte pijn dan telkens opnieuw te moeten beginnen.”

Wat doe je met het onveiligheidsgevoel?

- Foubert: “Onze stad is een provinciestad. Het is dus logisch dat hier af en toe wat gebeurt. Het VB geeft een compleet vertekend beeld van de stad. Iemand vroeg om een hoge afsluiting rond het park te zetten. Wie een beetje gezond verstand heeft, wandelt, als hij of zij bang is, ’s avonds niet in een park. Wat zeuren we dan...”

Stijgt het aantal vluchtelingen of allochtonen nog in de stad?

- Foubert: “De bevolking stijgt opnieuw voor het eerst. Maar er is geen toename van vluchtelingen. En bovendien werken die mensen praktisch allemaal. Gans de bouwsector zit vol met vreemdelingen of mensen van vreemde origine. Ik heb een tijdje lesgegeven in het beroepsonderwijs en daar ook treft men vooral vreemdelingen. Waarom? Je moet hier maar eens met een paar bazen aanspreken. Zij vinden geen arbeiders meer onder de Vlamingen, dus moeten ze vreemdelingen of allochtonen tewerkstellen.”

Wat is jouw indruk van het VB in de gemeenteraad?

- Foubert: “Ze zijn in de gemeenteraad zeer obstructief. Ze vertellen halve waarheden en complete leugens. Ze houden ook niet op mensen verdacht te maken. Alles wat het bestuur doet, wordt tegengewerkt. Vroeger heeft de VU hier ook nog 11 zetels gehad, maar het was een vooruitstrevende en zelfs linkse fractie onder leiding van Nelly Maes. Het VB droomt nog altijd van een Vlaanderen uit de tijd van Jan Breydel en Pieter De Coninck.”

Wat denk je over het kartel met SP.A en Spirit?

- Foubert: “Een links, progressief kartel moet opnieuw de leiding nemen ten opzichte van de conservatieve krachten. Groen! wil samen met de andere progressieven de krachtlijnen verder blijven uitzetten in deze stad. Wij mogen zes jaar van positieve inspanningen niet laten verloren gaan. Als iedereen zich aan de democratische principes van de partijen zou houden, dan hadden we geen cordon sanitaire nodig. Nu is het cordon nodig om de zwakkelingen, binnen de democratische partijen, te beletten samen te werken met het VB.”

* * *

Spirit: « Verhinderen dat het stil valt. »

Bij Spirit ontmoeten we een merkwaardige man. Wouter Van Bellingen is letterlijk een “zwarte Vlaming”. Hij was een drijvende kracht achter de stedelijke jeugddienst. Volgens Nelly Maes is hij “ belangrijk symbool voor de openheid naar jongeren en naar Sint-Niklazenaren van Vlaamse en allochtone oorspong.”

Wat drijft een “zwarte Vlaming” in de politiek?

- Van Bellingen: “Als zwarte Vlaming is mijn stap een logisch gevolg van mijn engagement. Sint-Niklaas is effectief goed beginnen bewegen en ik wil in de eerste plaats verhinderen dat het stil valt. De grote projecten hebben we nu gehad. Het is tijd voor kleinere projecten op mensenmaat. Hiervoor moeten we de bevolking dichter betrekken bij de besluitvorming om een groot draagvlak te creëren. In de wijkraden in de kernstad, net als in de dorpsraden in de deelgemeenten moeten mensen opnieuw inspraak krijgen."
   “Als jonge vader wil ik mijn kinderen zien opgroeien in een kleurrijk en hecht Sint-Niklaas. Het hokjesdenken kan je maar overstijgen wanneer mensen met een verschillende achtergrond elkaar effectief ontmoeten: in de buurt, in het verenigingsleven, in de politiek, en dat gebeurt allemaal best op lokaal niveau."

Hoe wil je deze mooie droom van je realiseren?

- Van Bellingen: “Spirit wil zich inzetten voor een interculturele dialoog door structureel overleg. En door het realiseren van een allochtoon verenigingsleven. De diversiteit moet in kaart gebracht en er moet gewerkt worden aan een positieve beeldvorming. Echte inburgering speelt ook een grote rol en moet voortdurend opgevolgd worden. Verder is er nog het onderwijs (spijbelaars moeten opgevolgd worden) en tewerkstelling. Ook binnen de tewerkstelling van de stad moeten er quota komen voor andersvaliden en allochtonen.”

Wie wil je allemaal betrekken bij dit plan?

- Van Bellingen: “Misschien levert de toekomst wel de nodige duidelijkheid en komen we misschien tot één groot progressief kartel in Sint-Niklaas en dit samen met SP.A , Groen!, de ACW-vleugel van het CD&V en de sociaal-liberalen van de VLD. Ik ben steeds bereid tot elke dialoog."

* * *

 « Een coalitie met het VB? Onmogelijk! »

Woordvoerder van CD&V is Jef Foubert (géén familie van Edwin Foubert van Groen!). Hem hadden we nog net te grazen voor dat hij op vakantie vertrok. Ook politici moeten de batterijen opladen in dit harde jaar. De grote werken die de voorbij vijf jaar werden uitgevoerd, zijn opgestart onder leiding van zijn burgemeesterschap. Foubert was burgemeester van 1997 tot 2000.

Wat bedoel je met grote werken?

- Foubert: “Vooral de rioleringswerken over het ganse grondgebied met de bijhorende heraanleg van de straten, het stationsplein met de Siniscoop, de heraanleg van centrumpleinen van de deelgemeenten, ... Grote vernieuwingen moeten kunnen rijpen. Wij hebben er binnen de CD&V absoluut geen moeite mee om te stellen dat de realisaties van deze bestuursperiode slecht mogelijk zijn geweest dankzij een samenhangende, dynamische en goed gecoachte coalitie van christen-democraten én sociaal-democraten.”

Wat kan er nog gerealiseerd worden?

- Foubert: “Het werk is zeker nog niet af. Al onze aandacht gaat nu naar het leefbaarder en aantrekkelijker maken van onze stad. Prettiger om te wonen. Veiliger voor fietsers en wandelaars en een beduide vermindering van de wateroverlast bij regenrampen."
   "Anderzijds zijn wel de openbare werken opgenoemd. Deze springen in het oog. Maar we hebben ook compleet nieuwe en speciale matrassen aangekocht voor de zorgbehoevende bejaarden in de OCMW-rusthuizen. Die speciale matrassen moesten doorligwonden voorkomen. Het zijn dingen die de mensen niet direct zien maar ze zijn er ook. Anderzijds werd ook heel wat tewerkstelling gerealiseerd in het nieuwe winkelcomplex op het Stationsplein en in het uitgebreide koopcentrum.”

Op het gebied van de veiligheid?

- Foubert: “De uitbouw van een wijkgerichte politiezorg en het gericht werken op buurten met overlast, was onze grootste zorg in de uitbouw van de gemeenschappolitie. Ook vanuit de welzijnssector werd heel wat gerealiseerd voor de uitbouw of versterking van de buurtwerking in de wijken. Mag ik nog opmerken dat dit alles werd uitgevoerd zonder dat de financiële toestand van de stad uit evenwicht werd gebracht.”

Zou CD&V, bij een doorbraak van het VB, een coalitie aangaan met deze fractie?

- Foubert: “Noteer alvast, vriend, dat de kans dat de christen-democraten in zee zouden gaan met het VB quasi onbestaande is. Ten eerste zijn er daartoe fundamenteel inhoudelijke redenen en ten tweede, en misschien juist daarom, kan je stellen dat elke grote democratische partij hierdoor uit elkaar zou vallen.”

Wordt de huidige coalitie verder gezet?

- Foubert: “Welke coalitie er na de verkiezingen zal komen, zal bepaald worden door de resultaten van de raadsverkiezingen. En door de mate waarin een akkoord kan worden bereikt over een beleidsprogramma.”

* * *

VLD?

Over de VLD kunnen we kort zijn. Ondanks meermaals aandringen via telefoon en via e-mail met de heren Jan Troch en Ronny Suy is het niet tot een gesprek gekomen.
Eerst hadden we een afspraak in de Brasserie, maar die werd op het laatste ogenblik afgeblazen. Daarna vroeg men mij de vragen voor het interview op te sturen, zodat men die kon voorleggen binnen de partij.

Daarna zijn er nog contacten geweest en ten slotte heb ik nog een paar data voorgesteld om een afspraak te maken. Ik heb niets meer gehoord, noch via mail, noch via telefoon. Jammer maar helaas.

* * *

Conclusie

Sint-Niklaas is de jongste zes jaar grondig veranderd. Alle vooropgestelde doelstellingen werden gerealiseerd. Er is een nieuwe stad ontstaan met een nieuw imago.

De huidige coalitie mag allicht met vertrouwen de toekomst tegemoet zien. Of zoals burgemeester Willockx het stelde: “Voor goede gemeenteraadsverkiezingen heb je sterke figuren nodig.” En het beste - maar niet het enige - antwoord op het VB is een goed bestuur.

Het Vlaams Belang is er - net als in andere steden - plat opportunistisch en populistisch, maar hier wordt steeds op één en dezelfde man gespeeld: de burgemeester. In Sint-Niklaas is het Vlaams Belang  duidelijk de partij van de haat en de onverdraagzaamheid, terend op de verzuring.

Of een totaal vernieuwde stad zoals Sint-Niklaas in staat is de verzuring het hoofd te bieden zal in oktober bij de gemeenteraadsverkiezingen blijken.

Foto's: Dienst Toerisme Sint-Niklaas
Cartoon; Paulo