Wat moeten we denken van de heisa over de Deense Mohamedcartoons, de reacties van moslims én van het Vlaams Belang daarop, en de kwestie van de vrije meningsuiting. Blokwatch kijkt voorbij de hysterie. Updates Info & Addenda.

Op dinsdag 7 februari 2006 hield het VB een actie aan de Deense ambassade in Brussel “voor de vrije meningsuiting en tegen de islam-onverdraagzaamheid”. Aanleiding: de aanhoudende protesten tegen de Deense spotprenten. Filip Dewinter wou naar eigen zeggen vooral “geen olie op het vuur gooien”. Dus schreeuwde hij door de megafoon: “Schaar u aan de kant van de democratie, schaar u aan de kant van het Vrije Westen! Kom op voor de vrije meningsuiting! Steun Denemarken!”

Vrije meningsuiting

Aanleiding voor de actie van het VB is, zoals bekend, het aanhoudende protest tegen enkele cartoons die verschenen in de Jyllands-Posten, de grootste krant van Denemarken – alwaar een minderheidskabinet regeert met de steun van de extreemrechtse Danske Folkeparti (Deense Volkspartij).

De rechtsgezinde krant, die eerder spotprenten van Jezus weigerde “omdat ze lezers zouden kunnen shockeren” (De Morgen 07/02/2006), vroeg tekenaars om de profeet Mohamed af te beelden. “Goed wetende dat dit beledigend zou zijn voor moslims” (The Independent 05/02/2006) publiceerde de krant 12 prenten waaronder één van de profeet als terrorist met een bom onder de tulband.

Het Vlaams Belang gaat naar eigen zeggen “volmondig akkoord met de stelling van de Deense premier Rasmussen die terecht van mening is dat de regering van een democratisch land zich niet kan en mag moeien met de vrije pers en dus niet namens een krant verontschuldigingen kan aanbieden.”

Filip Dewinter drukte ook de hoop uit “dat de Deense regering niet zal bezwijken onder de druk van geweldplegingen, intimidatie en chantage. De vrije meningsuiting vormt de hoeksteen van onze westerse democratie. De persvrijheid maakt integraal en onverbrekelijk deel uit van het recht op vrije meningsuiting.”

Alsof het VB zelf alle spot verdraagt (voorbeeld)... En alsof het recht op vrijheid van mening en de persvrijheid absoluut zijn, en dat ook dat de inzet van de hele zaak zou zijn...

Islamofobie

Dat had de partij graag gewild natuurlijk. Dan kon ze ongehinderd doorgaan met het schofferen van moslims. Net zoals de frontman van de AEL Dyab Abou Jahjah (als reactie) opkomt voor het recht om de holocaust te ridiculiseren, homofobie normaal te vinden en prenten te publiceren van een pedofiele Hitler in bed met Anne Frank. De vrijheid van mening - niet als hoeksteen van beschaving, maar als vrijgeleide voor een wereldwijde, vandaag zeer ontvlambare scheldpartij.

Omwille van dat risico bepaalt de EVRM dat het recht op vrijheid van meningsuiting onderworpen is aan voorwaarden en beperkingen, waaronder (art.10§2): “de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen”. Vandaar ook dat de Declaration on freedom of political debate in the media [link] uitdrukkelijk vermeldt dat dit recht “niet de vrijheid omvat om racistische meningen te uiten noch om meningen te verkondigen die aanzetten tot haat, antisemitisme en alle vormen van onverdraagzaamheid.”

Misschien kunnen de Europese leiders daar nog eens de aandacht op vestigen. Al was het maar omdat ook de VN adviseert om islamofobie juridisch op gelijke voet te plaatsen met antisemitisme [pdf] .

Islam-onverdraagzaamheid

De VB-actie was ook gericht tegen wat het “islam-onverdraagzaamheid” noemt. Nog een keer: alsof het VB zo lijdzaam alle kritiek ondergaat. In die gevallen gaat het dan meestal om terechte kritiek, omwille van iets dat waar is (dat de partij bijvoorbeeld extreem-rechts is of wel degelijk wat te maken heeft met de collaboratie).

Maar in het geval van de “Mohamed met de bom” gaat het eerder om laster en om het overschrijden van alle grenzen van het fatsoen.

Wat de beleving van zijn geloof kracht geeft, is voor een moslim immers zijn liefde voor de profeet Mohamed. “Hem beledigen”, zo verduidelijkt Linda Bogaert in een lezenswaardig stuk op de website van het CIE, “raakt de kern van het meest sacrale aspect van het leven. Het is alsof men iemand recht in hart en ziel raakt”.

Voor moslims is de Koranische boodschap bovendien een boodschap van liefde, barmhartigheid, genade en vrede – net het omgekeerde van wat de spotprent suggereert.

Terroristen

Het feit dat “de meeste terroristen wel moslim zijn”, zoals het VB niet ophoudt te herhalen, heeft dan ook weinig te maken met de islam op zich; die gedachte getuigt overigens van een al decennia wetenschappelijk voorbijgestreefde benadering (naar het bekende gelijknamige werk van Edward Said: Orientalism) waarbij men, Koran in de hand en ongeacht plaats en tijd, betrokkenen wijst op toch wel suggestieve passages.

Terrorisme heeft wél te maken met de aanwezigheid van buitenlandse bezettingstroepen in de islamitische landen (zie hier). En het feit dat er nu tegen de spotprenten zoveel protest de kop op steekt (spijtig genoeg ook gewelddadig protest), heeft ook veeleer te maken met de wereldwijd toenemende islamofobie alsook met de interne politieke machtsstrijd van de betreffende landen, dan met eender welk islamitisch gebod of verbod (zie ook hier).

Pluralisme

De hele kwestie, zo herhalen we, draait dan ook niét om een vermeend gebrek aan respect voor de vrijheid van mening in de islam.

Linda Bogaert: “Wat wél ter discussie staat is of men al dan niet recht heeft op bescherming van de religieuze gevoelens, op bescherming van het sacraal element van het leven. Volgens de islam is dat een van de fundamentele mensenrechten, van de rechten die elk mens toekomen – muslim en niet-muslim. De islamitische kritiek op de spotprenten over Mohamed heeft niets te maken met een vermeend gebrek aan vrijheid van meningsuiting in de islam, vermits dit recht in de islam wel degelijk stevig gefundeerd is, maar heeft alles te maken met een afweging ervan met het door de islam eveneens gegarandeerde recht op respect voor religieuze gevoelens van anderen (muslims én niet-muslims) en het belang dat men daaraan hecht.” Kortom: met fatsoen en pluralisme.

Maar volgens Filip Dewinter, tijdens een uitzending van ZwartofWit op de haatradio van Jurgen Verstrepen, gaat het allemaal om “onschuldige cartoons” en is de islam gewoon “een onverdraagzame (…) middeleeuwse religie die zich niet wil schikken naar onze Westerse waarden.”

Info & Addenda:

• Persbericht van de Executieve van de molims van België (PDF 17 kb).
• 'Verwacht geen lieve woordjes van de moslimexecutieve'. Opiniestuk van Abdelhay Ben Abdellah (PDF 46 kb).
• "Als de islam inherent gewelddadig zou zijn, en 1 miljard muslims met geweld zouden reageren, zouden we toch wel andere dingen meemaken. Rust en stilte haalt echter het nieuws niet. We zien enkel beelden van het geweld van een kleine minderheid. Daardoor ontstaat de verkeerde indruk dat de islam gewelddadig is en dat muslims alleen maar de taal van geweld kennen. Nochtans werd dit geweld meteen door de prominente muslims, religieuze leiders en muslimorganisaties krachtig afgekeurd in statements en fatawa die deze geweldplegingen omschreven als strijdig met de islam." Linda Bogaert (Centrum voor Islam in Europa UGent) verzamelde een hele reeks voorbeelden van de internationale islamitische afwijzing van het geweld. Lees hier haar tekst 'Muslims veroordelen geweld n.a.v. cartoonprotest'.
• Blokwatch wijst de lezer op zoek naar een meer uitvoerige argumentatie voor een gelijkaardige positie ook graag op volgende tekst van Herman De Ley (CIE): 'The Danish cartoons: contextualising their publication and the Muslim response to it' vindt u hier.