“Belien moet nu maar eens ophouden met zagen”, noteerde De Standaard (20.07.2005) uit de mond van Gerolf Annemans. Aanleiding is een interview in diezelfde krant waarin Paul Belien, echtgenoot van VB-kamerlid Alexandra Colen, zijn kritiek op de top van het Vlaams Belang niet spaart. Al blijft de vraag hoe relevant dat allemaal is. Blokwatch biedt Belien bij deze graag een forum aan om die vraag te beantwoorden.

Neen, een paginagrote foto is niet enkel voor staatslieden weggelegd. In De Standaard van 16 juli 2005 kan het ook voor Paul Belien, die als conservatief publicist even goed actief is in allerlei marginale Vlaamse blaadjes (’t Pallieterke, Nucleus, Doorbraak, …) als in respectabele buitenlandse kranten. Belien leeft al een tijdje in onmin met de partijtop en doet daarbij iets wat weinig gebruikelijk is: dat ook nog eens aan de grote klok hangen. Om die reden is hij voor journalisten die wat smeuïgs over het VB willen brengen een interessante en graag geconsulteerde informatiebron.

Behalve luis in de pels vervult Belien evenwel geen enkele functie in het VB, noch als kaderlid noch als mandataris. Maar omdat hij via zijn echtgenote met één been in de partij staat, lijkt het alsof hij een standpunt vertolkt dat door velen – of toch minstens een noemenswaardige groep – binnen het Vlaams Belang gedeeld wordt.

Over twee tekstbladzijden plus één fotobladzijde is het interview in De Standaard uitgesmeerd (niet weinig, maar voor een uitgebreid gesprek moet dat natuurlijk kunnen). En met een titel als “Vlaams Belang is de voeling met de basis kwijt” verwacht je je aan een zwiepende kritiek, maar toch stelt Belien daarin wat teleur. Goed, Belien herhaalt zijn gekende kritiek, en die is interessant om lezen, maar het blijft allemaal wat aan de oppervlakte steken, allicht ook omdat de vraagstelling zo meegaand is.

Aan pittige quotes nochtans geen gebrek:

“Vlaams Belang heeft voor zover ik weet weinig contacten met conservatieven in Amerika. De berichten die daarover in Knack verschenen (op basis van uitlatingen van Gerolf Annemans, red.), behoren tot de mythevorming rond de partij. Maar ik geef grif toe dat het niet makkelijk is om correcte informatie los te krijgen bij Vlaams Belang. Die partij wantrouwt journalisten.”

“Soms schrijf ik over Vlaams Belang. Ik heb gemerkt dat mijn vrouw dan op haar kop krijgt, hoewel zij met mijn stukken niets te maken heeft. De tenen van Vlaams Belang zijn even gevoelig als die van de VLD. De liberalen bewerken Het Laatste Nieuws om Luc Van der Kelen aan banden te leggen. Bij 't Pallieterke doet Vlaams Belang net hetzelfde om mij de mond te snoeren. Vlaams Belang is zogezegd voor de vrije meningsuiting. Maar wees er maar zeker van dat Vlaams Belang zich even stevig met de media zal inlaten als Verhofstadt, als het ooit aan de macht komt.”

“Ik zie alleen wat iedereen ziet: dat een journalist (Jurgen Verstrepen, red.) die als verruimer bij de partij is binnengehaald, op zijn website het ethische gedachtegoed van mijn vrouw belachelijk mag maken. Dat is ‘vrije meningsuiting’. Oké, maar als ik daar als journalist in een artikel op wijs, mag dat niet.”

Katholieker dan de paus

Kritiek als deze, die het gebrek aan vrije meningsuiting en interne democratie binnen het VB aan de kaak stelt, hoor je wel vaker, doorgaans van ex-partijleden die er teleurgesteld de brui aan geven. Daarin is Belien niet echt origineel te noemen. Anders ligt dat in de motieven van zijn kritiek: Belien vindt dat het VB afwijkt van zijn conservatieve roeping. “Het triumviraat dat bij het Vlaams Belang de lakens uitdeelt (Vanhecke, Dewinter en Annemans, red.) heeft de voeling met de eigen basis verloren. Misschien heb ik het mis. Maar ik vrees dat ze niet inzien dat de ethisch conservatieve kiezers op punt staan om af te haken,” heet het.

Dat is in de ogen van Belien dus de basis van het VB: de ethisch conservatieve kiezers, de groep katholieken dus die de voorschriften van de paus volgen. Hoe groot die is valt moeilijk te zeggen, maar het weinige cijfermateriaal dat voorhanden is duidt niet meteen op iets wat we als een brede basis of een ruim maatschappelijk draagvlak kunnen omschrijven, ook niet voor een partij als het VB.

• Volgens het Kenniscentrum Statistiek gaat van alle Vlamingen circa tien procent nog naar de wekelijkse mis.
• Volgens een ISPO-studie van professor Marc Swyngedouw naar de stemmotieven in 1999 (ISPO-bulletin 2001/42)  – het recentste voorhanden zijnde onderzoek – vormt deze groep binnen het VB-electoraat een verwaarloosbaar aantal: “De katholieke waarden, de antistandpunten (drugs, abortus en euthanasie) vormen geen selling points voor het VB. Als we toch de oefening maken om alles op te tellen, stellen we vast dat de ‘strekking Colen’ goed is voor 4,8 % van het VB-electoraat,” aldus Swyngedouw.

Bovendien blijft het hoogst onduidelijk of Beliens kritiek verder gaat dan de personeelspolitiek van het VB (het binnenhalen van typen als Jurgen Verstrepen, het weigeren van een zitje in het partijbestuur aan zijn echtgenote Alexandra Colen) – en in die zin niet geheel vrij is van eigenbelang – dan wel ook het programma van de partij betreft. Vindt Belien dat het Vlaams Belang op ethisch vlak een scheve schaats begint te rijden? Dat de partij haar rigide, vaak reactionaire en in se intolerante oude standpunten over thema’s als abortus, euthanasie, holebi’s, etc. aan het verraden is?

Dat hij dat dan ook eens met zoveel woorden zegt en bewijst, niet door hier of daar een akkefietje aan te halen, maar ten gronde en met de tekstbronnen bij de hand. En als het VB niet meer conservatief is, wat is het dan nog wel? Blokwatch verklaart zich bij deze graag bereid de antwoorden daarop te publiceren. “De grootste onzin lees je op Blokwatch,” vertelde Belien ook nog in het interview met De Standaard. Welaan dan!

Toch nog even dit. Belien beaamt dat het niet eenvoudig is correcte informatie los te krijgen bij het VB, maar is in hetzelfde bedje ziek. Ondergetekende was enige tijd betalend abonnee op ‘Secessie’ en ‘Peper & Zout’, twee door Belien en Colen uitgegeven tijdschriften. Die abonnementen werden zonder enige verwittiging door Belien stopgezet, nadat het weekblad Knack op 15 september 2004 een interview met uw dienaar bracht. Een beetje flauw, niet Paul?