Het Vlaams Belang krijgt wel degelijk een forum in de Vlaamse kranten. Dat is een van de opvallendste conclusies uit een recent onderzoek dat gedurende twee maanden de berichtgeving over het VB screende in vier kranten. Driekwart van die artikels is bovendien positief of neutraal van toon tegenover het VB, al blijven er grote verschillen tussen de kranten.

- Voor haar masterproef journalistiek aan de Universiteit Gent analyseerde Lieve Dierickx alle artikels over het VB die tussen 15 november 2004 en 15 januari 2005 verschenen in twee populaire kranten (Het Laatste Nieuws en Gazet van Antwerpen) en twee ‘kwaliteitskranten’ (De Standaard en De Morgen). Deze vier kranten bereiken samen meer dan twee miljoen lezers per dag.

Ook de onderzochte tijdspanne is interessant omdat ze vlak na de officiële naamsverandering van Vlaams Blok naar Vlaams Belang valt (waartoe de partij overging nadat het op 9 november 2004 definitief veroordeeld werd wegens racisme).

In die twee maanden verschenen 765 artikels over het VB – niet bepaald weinig voor een partij die steeds staat te roepen dat ze doodgezwegen wordt. Uitgesplitst per krant is De Standaard met 227 artikels de koploper (30% van het totaal) en – enigszins verrassend – De Morgen de rode lantaarndrager (145 artikels, 19%).

De Vlaamse pers besteedt dus wel degelijk serieus wat aandacht aan het VB – hoe zou het ook anders kunnen voor een partij die 24% van de kiezers achter zich heeft – maar dat vertelt nog niets over de teneur van die aandacht. Vandaar dat Dierickx aan elk artikel ook een quotering ‘positief’, ‘neutraal’ of ‘negatief’ toekende.

Ook de bewering dat het VB enkel in een negatief daglicht wordt gesteld, wordt door dit onderzoek tegengesproken. Voor alle kranten geldt dat slechts een minderheid van de artikels uitgesproken negatief is, al zijn er tussen de kranten grote verschillen: Gazet van Antwerpen brengt het minst negatieve artikels (13%), De Morgen het meest (35%). Opmerkelijk: De Morgen is de enige krant die nauwelijks of geen positieve artikels over het VB opneemt, terwijl dat bij de drie andere kranten op of net boven de 20% ligt. Nog opmerkelijk: het zijn de populaire, dus meest gelezen kranten waar het aandeel negatieve artikels het laagst ligt. Ook dat ontkracht de bewering dat "de" pers het VB vijandig gezind is.

Dierickx lichtte ook de opinie- en commentaarstukken eruit, zowel deze geschreven door eigen redacteuren als door derden. Ook hier is het aandeel van positieve of neutrale commentaren aanzienlijk groter dan dat van negatieve commentaren, behalve bij De Morgen.

Conclusie

Van slechts één van de vier onderzochte kranten kan nog gezegd worden dat ze het VB niet als een normale partij beschouwt en dat is De Morgen. De krant blijft even negatief staan tegenover het Vlaams Belang als het dat tegenover het Vlaams Blok deed.

De Standaard daarentegen wijzigde wel haar koers naar een voor het VB wat vriendelijkere houding, concludeert Dierickx. Die ligt nu in het verlengde van die van de populaire pers, al komt de krant in het algemeen nog iets kritischer voor de dag dan Het Laatste Nieuws en Gazet van Antwerpen. Maar dat zijn de meest gelezen kranten, dus waar klaagt het VB eigenlijk over?

Lieve Dierickx, Van het Vlaams Blok naar het Vlaams Belang: een gewijzigde houding in de Vlaamse dagbladpers?, Masterproef tot het behalen van de graad van master in de journalistiek, Universiteit Gent, 2005.

•  Het volledige onderzoek kan u hier downloaden. (433.55 KB)
• Meer thesissen over het VB vindt u op de Blokwatch thesisservice.

Blokwatch in de pers

 De Morgen 2005-06-18 (PDF) (62.68 KB)