28.10.2006 - Dietsland-Europa, het extreemrechtse maandblad van Were Di dat ooit omschreven werd als "de denktank" van het Vlaams Belang, houdt er na 51 jaargangen noodgedwongen mee op. Aanleiding is het overlijden van de secretaresse van het blad.

Lang voor het Vlaams Belang het levenslicht zag, had extreemrechts Vlaanderen een spreekbuis in het maandblad Dietsland-Europa. Het blad verscheen voor het eerst in 1956, met Karel Dillen als hoofdredacteur. Die functie bleef Dillen vervullen tot kort voor hij in 1977 het Vlaams Blok oprichtte.

Al die tijd speelde Dietsland-Europa een hoofdrol in de intellectuele heropleving van het wegens de collaboratie met nazi-Duitsland aangebrande extreemrechts. De titel van het tijdschrift verwijst naar de Heelnederlandse eenheid die het nastreefde in een ‘Europa der volkeren'. "Een vormingsblad voor een Groot-Nederlandse elite," zo omschrijft het zichzelf.

Bloed en bodem

Amnestie en eerherstel voor de voormannen van de collaboratie was een van de stokpaardjes van het blad, dat lijvige themanummers publiceerde over Vlaamse bloed-en-bodemfanaten als August Borms, Cyriel Verschaeve, Wies Moens en Ward Hermans.

Ook verschenen lange artikelenreeksen over de vraag of alleen Duitsland schuldig was aan de Tweede Wereldoorlog, werd het racistische apartheidssysteem in Zuid-Afrika verdedigd en werd een forum verleend aan extreemrechtse denkers uit het buitenland, zoals Jean Mabire, Alain de Benoist, Maurice Bardèche of Julius Evola. Het blad liet extreemrechts Vlaanderen ook kennismaken met de geschriften van de Holocaustontkenners.

Dat alles belette niet dat Filip Dewinter - van wie ook wel eens een gelegenheidsartikel verscheen - Dietsland-Europa ooit huldigde als "de denktank" van het rechtsradicale Vlaams-nationalisme. Verschillende VB'ers maakten deel uit van de redactie, onder wie de (ex-)parlementsleden Gerolf Annemans, Bart Laeremans, Wilfried Aers en Roeland Raes. De laatste jaren had het blad, dat circa 1200 abonnees telde, wel wat van zijn pluimen verloren.

Tot 2003 werd Dietsland-Europa geleid door Bert van Boghout (1916-2003), een overtuigd nazi van het eerste uur die onder meer als lid van de Waffen SS ijverde voor een van joodse en linkse smetten gezuiverd Arisch Vlaanderen en na de oorlog tot levenslang werd veroordeeld. Karel Dillen omschreef zijn collaboratie als "moedig en onbaatzuchtig" en Gerolf Annemans roemde hem als een consequent man. In de tijd dat het Dewinter nog geen barst kon schelen om op een goed blaadje bij de joodse gemeenschap van Antwerpen te staan, ging hij geregeld op de koffie bij Van Boghout. Een "idealist in hart en nieren" prees hij deze nationaal-socialist in hart en nieren ooit in het VB-ledenblad.

Na diens dood in 2003 werd Herman Thuriaux hoofdredacteur en Ludo Gerits, VB-gemeenteraadslid in Lokeren, voorzitter van uitgever vzw Were Di. Beiden kondigen in het zopas verschenen nummer van oktober 2006 aan dat Dietsland-Europa er eind dit jaar noodgedwongen mee ophoudt. Niet omdat het blad na 51 jaargangen niets meer te vertellen heeft of aan een tanend abonneebestand te lijden zou hebben.

Het blad vindt gewoonweg niemand meer die de taak wil overnemen van Lea De Jonghe-Meurrens, die op 8 april 2006 op 78-jarige leeftijd overleed. Meurrens was behalve Antwerps provincieraadslid van het VB ook de drijvende kracht achter Dietsland-Europa die al de praktische beslommeringen op zich nam die komen kijken bij het uitgeven en verzenden van een maandblad. "Haar heengaan wordt Dietsland-Europa fataal," stekt medewerker Erik Verstraete in zijn afscheidsartikel vast. "Wij vinden in deze materialistische tijd geen plaatsvervanger om zich onbezoldigd voor langere tijd te verbinden."

Partijslaven

Dat Dietsland-Europa de boeken moet sluiten uitgerekend op het moment dat het Vlaams Belang hoge toppen scheert en dankzij de partijdotatie van meer dan 6,7 miljoen euro per jaar zwemt in het geld, is allerminst toeval. Het blad is in feite het slachtoffer van een situatie waarvoor het zelf al te vaak gewaarschuwd heeft: dat de uitbouw van een professionele partij zoveel energie opslorpt dat initiatieven die het met vrijwilligers moeten rooien in ademnood komen. Wat vroeger militanten en idealisten heetten te zijn, zijn nu partijslaven geworden.

"Waar zijn al die goedwillende vrijwilligers gebleven?," vroeg Ludo Gertis zich al eind 1999 af in Dietsland-Europa. "Zijn die verenigingen en clubjes bijna allemaal verdwenen? Of zijn ze opgeslorpt door de enige Vlaamse nationalistische partij en zijn dus al die enthousiaste vrijwilligers partijslaven geworden? Ze werken in loondienst voor hun overtuiging, maar ook voor hun partij, overdag en 's avonds. Velen van hen zijn mandataris geworden. Wie zal kritiek op hun werk uitoefenen? Het partijpolitieke systeem knijpt stilaan alle bezieling dood," waarschuwde hij. Om bitter te besluiten met: "Is het dan een wonder dat al die radicale verenigingen aan bloedarmoede beginnen lijden? De Belgische staatsveiligheid moet eigenlijk het VB danken. Naarmate de partij groter wordt, sterven de radicale drukkingsgroepen en verenigingen stilaan uit."

Kritiek op het VB heeft Dietsland-Europa nooit geschuwd. Ten tijde van de naamsverandering van Vlaams Blok naar Vlaams Belang waarschuwde het blad dat de partij niet aan radicalisme mag inboeten. "Men moet er zich aan de top van het VB goed bewust van zijn dat de roep om ‘de scherpe hoekjes wat af te vijlen' niet komt van de leden of de militanten en zeker niet van de kiezers," luidde het eind 2004. "Vervang de ‘scherpe kantjes' door pseudo-sociologische prietpraat die niemand aanspreekt, door ‘breeddenkend' gezalf of door de omzwachtelde leegte van de reclamegoeroes, waaraan geen lucide kiezer zich nog laat vangen, en wij kunnen weer eens de machteloze getuigen zijn van het afsterven van de partijpolitieke arm van de Vlaams-nationale beweging."

Met het verdwijnen van Dietsland-Europa verdwijnt ook een kritische stem over het Vlaams Belang. Het is nog maar de vraag of de partij daar een traan om zal laten.